ระบบผิวหนังหน้าที่ (Integumentary system)

ระบบผิวหนัง

หัวข้อนำทาง

ระบบผิวหนังหน้าที่ ผิวหนังเป็นชั้นนอกสุดของเนื้อเยื่อป้องกันของร่างกาย ระบบผิวหนัง ผิวหนังของผู้ใหญ่จะมีขนาดประมาณ 3,000 ตารางนิ้ว และมีความหนา 1 ถึง 4 มิลลิเมตร ภายในผิวหนังมีปลายประสาทรับความรู้สึกมากมาย เพื่อความรู้สึก ความดัน ความเจ็บปวด อุณหภูมิที่ร้อนและเย็น ระบบผิวหนัง มีอะไรบ้าง และหน้าที่ที่สำคัญอื่นๆ อีกมากมาย

โครงสร้างของผิวหนังและระบบผิวหนังหน้าที่ 

ระบบผิวหนังหน้าที่  ผิวหนังแบ่งตามโครงสร้างออกได้เป็น 3 ชั้นคือ ชั้นหนังกำพร้า ชั้นหนังแท้ และชั้นเนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง ระบบผิวหนัง มีอะไรบ้าง

 

  • หนังกำพร้า (Epidermis) ระบบผิวหนัง เป็นชั้นบนสุดของผิวหนัง หุ้มด้วยหนังแท้ มีความหนาตั้งแต่ 0.05 ถึง 5 มม. บริเวณที่บางที่สุดคือรอบดวงตา บริเวณที่หนาที่สุดคือฝ่าเท้า หนังกำพร้าประกอบด้วยชั้นย่อยบาง ๆ ห้าชั้น โดยเซลล์ชั้นในจะเลื่อนตัวผลักเซลล์ด้านบนหรือด้านนอกสุด หลุดออกมาเป็นขยะ ผิวหนังชั้นนี้ไม่มีเส้นเลือด เส้นประสาทรวมทั้งต่อมต่างๆ ถ้าชั้นผิวหนังนี้ถูกทำลาย เราจะไม่รู้สึกอะไรเลย หนังกำพร้าเป็นทางผ่านรูเหงื่อ เส้นผมและไขมัน ชั้นนี้ประกอบด้วยเซลล์เม็ดสี (Melanin) ที่มีปริมาณแตกต่างกันของแต่ละคน ระบบผิวหนัง สรุป
  • ผิวหนังชั้นหนังแท้ (Dermis) ประกอบด้วยคอลลาเจน อีลาสติน และสารยึดเกาะของกรดไฮยาลูโรนิก (กรด) ทำให้ผิวแข็งแรง และยืดหยุ่นด้วยปลายประสาทสัมผัสของเส้นเลือดฝอย ระบบประสาทอัตโนมัติควบคุมการทำงานของต่อมไขมัน ต่อมเหงื่อ และรูขุมขน/เส้นผม กระจายไปทั่วชั้นหนังแท้
  • ผิวหนังชั้นใต้ผิวหนัง (Subcutis) เป็นชั้นในสุดของผิวหนัง ประกอบด้วยไขมัน คอลลาเจน และหลอดเลือดที่หล่อเลี้ยง ความหนาของชั้นใต้ผิวหนังแตกต่างกันไปตามอวัยวะและเพศ ชั้นผิวนี้ช่วยดูดซับแรงกระแทก หุ้มฉนวนจากอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงและติดระบบผิวหนังเข้ากับร่างกาย

หน้าที่ของผิวหนังของระบบผิวหนัง

  1. ระบบผิวหนังหน้าที่ ป้องกันและปกปิดอวัยวะภายในไม่ให้ถูกทำร้าย
  2. ป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายโดยตรง
  3. ระบบผิวหนังหน้าที่  ป้องกันไม่ให้น้ำภายนอกซึมเข้าสู่ร่างกาย และน้ำในร่างกายก็ระเหยไป
  4. เหงื่อออกซึ่งเป็นของเสียจากต่อมเหงื่อของร่างกาย
  5. ช่วยรักษาอุณหภูมิของร่างกายให้คงที่ผ่านเส้นเลือดฝอยและการระเหยของเหงื่อ
  6. ความรู้สึกสัมผัส เช่น ความร้อน ความเย็น ความเจ็บปวด เป็นต้น
  7. ในระหว่างการผลิตวิตามินดีสำหรับร่างกาย แสงแดดสามารถเปลี่ยนไขมันผิวหนังให้เป็นวิตามินดีได้

ส่วนของผิวหนังที่เปลี่ยนรูปแบบ

เล็บ ระบบผิวหนัง พัฒนาจากหนังกำพร้า เป็นแผ่นแข็งและยืดหยุ่นมีลักษณะโปร่งแสง ส่วนที่ยื่นออกไปเกินปลายนิ้ว ไม่มีหลอดเลือดและเส้นประสาทให้อาหาร จึงตัดเล็บได้ ส่วนที่ฝังอยู่ในผิวหนังเรียกว่ารากเล็บ ใต้เล็บมีปลายประสาทและหลอดเลือดจำนวนมาก การเจริญเติบโตของเล็บเฉลี่ย 1 มิลลิเมตรต่อสัปดาห์ เล็บเท้าโตช้ากว่าเล็บมือ

ระบบผิวหนังหน้าที่

ระบบผิวหนังหน้าที่  ผม หรือผมพัฒนาจากชั้นลึกของหนังกำพร้า โดยอยู่ในรูขุมขน ส่วนที่โผล่ออกมาจากผิวหนังเรียกว่าผม/ผม และส่วนที่ฝังอยู่ในรูขุมขนเรียกว่ารูขุมขน รากผม/รากผม/รากผม จะมีรูขุมขน/เส้นขน ภายในหลอดนี้มีเส้นเลือดฝอยที่หล่อเลี้ยงและควบคุมปลายประสาท และเชื่อมต่อกับต่อมไขมันและเส้นขนของกล้ามเนื้อ ฉันมีเซลล์เม็ดสีที่แตกต่างกันไปตามเชื้อชาติ รวมทั้งเมื่ออายุมากขึ้น มีเซลล์เม็ดสีน้อยลง ทำให้ฉันเป็นสีเทา

ต่อมที่อยู่ในชั้นของผิวหนัง

  • ต่อมไขมัน (Sebaceous gland) ระบบผิวหนังหน้าที่ ต่อมไขมันมีขนาดเล็ก ต่อมโป่งอยู่ในผิวหนังชั้นหนังแท้ พบในผิวหนังที่มีขนดกเกือบทั้งหมด บนหนังศีรษะ ใบหน้า และรอบ ๆ ช่องเปิด เช่น ทวารหนัก จมูก ปาก ไม่ค่อยพบบนฝ่ามือ ฝ่าเท้า ขน/ให้ความชุ่มชื้น
  • ต่อมเหงื่อ (Sweat gland) ต่อมเหงื่อเป็นต่อมที่อยู่บนผิวหนังเกือบทุกส่วนของร่างกาย ยกเว้นริมฝีปากและส่วนอื่นๆ ของอวัยวะสืบพันธุ์ หลอดเลือดที่อยู่รอบๆ ต่อมเหงื่อจะนำของเสียเข้าไปในท่อของต่อมเหงื่อ ของเสียหรือเหงื่อที่ผลิตออกมาจะถูกขับออกทางต่อมเหงื่อผ่านชั้นนอกสุดของผิวหนัง และมีการระเหยอย่างต่อเนื่องทำให้ร่างกายหมดสติไปหลายครั้ง แต่เมื่ออุณหภูมิภายนอกหรืออุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นถึงระดับหนึ่ง ร่างกายก็จะขับเหงื่อออกมาในปริมาณที่มากขึ้น เห็นเป็นเหงื่อที่ยังเปียกรอระเหยไปตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย
  • เหงื่อ (Sweat) ประกอบด้วย เหงื่อคือน้ำ 99% และสารอื่นๆ 1% เช่น โซเดียมคลอไรด์ สารอินทรีย์ เช่น ยูเรีย แอมโมเนีย กรดอะมิโน น้ำตาล และกรดแลคติก ระบบผิวหนัง สรุป

โรคระบบผิวหนังที่พบบ่อย

  • โรคผิวหนัง ระบบผิวหนัง สรุป เป็นภาวะอักเสบของผิวหนัง ทำให้เกิดผื่น คัน บวมแดง ตุ่มหนอง สะเก็ด เกิดจากหลายสาเหตุจากโรคที่ทำให้เกิดการอักเสบของผิวหนัง เช่น โรคผิวหนังภูมิแพ้ โรคผิวหนังอักเสบจาก Seborrheic เป็นโรคหรือภาวะที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ จะไม่มีการติดต่อกับผู้อื่น แต่อาจทำให้เกิดอาการคัน ระคายเคือง ปวดหรือปวดได้
  • โรคงูสวัด ระบบผิวหนังหน้าที่  เป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากไวรัส Varicella zoster (VZV) ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคอีสุกอีใส สิ่งนี้จะหายไปเองภายใน 1-2 สัปดาห์หลังจากที่หายไป การติดเชื้อสามารถซ่อนตัวอยู่ในปมประสาทของร่างกายเป็นเวลานาน ในขณะเดียวกัน เมื่อร่างกายอยู่ในช่วงอ่อนแอ เช่น พักผ่อนน้อย อดนอน ชราภาพ ส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ การติดเชื้อจะทวีคูณและแสดงอาการในรอบที่สอง โรคงูสวัด
  • เริม เป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากไวรัส Herpes Simplex (HSV) ที่ติดต่อจากคนสู่คน ผ่านการสัมผัสกับไวรัสที่สัมผัสบาดแผล แบ่งปันสิ่งของกับผู้ติดเชื้อที่มีเพศสัมพันธ์กับผู้ติดเชื้อ โรคนี้รักษาไม่หาย ไวรัสยังคงอยู่แม้อาการจะหายไป และจะแสดงอาการอีกครั้งในช่วงที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
  • ผื่นแพ้ที่ผิวหนัง เป็นอาการของโรคผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้เรื้อรัง ทำให้ผิวแห้ง แดง และเกิดผื่นขึ้นตามบริเวณต่างๆ และมีอาการคันอย่างต่อเนื่อง ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ทุกเพศทุกวัย แต่พบในเด็กมากกว่าวัยอื่นๆ ปัจจุบันไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่อาจรักษาเพื่อบรรเทาอาการและป้องกันการแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกาย ระบบผิวหนัง มีอะไรบ้าง

บทความแนะนำ